تاریخچه صابون

مقدمه
صابون، به تعریف علم شیمی، نمک یک اسید چرب است. صابون عمدتاً برای شستوشو، حمامکردن و پاکیزگی استفاده میشود، ولی در ریسیدن پارچه هم از صابون استفاده میگردد و جز مهمی از روانسازها است. به ترکیب صابون با روغن به صورت نسبتاً جامد گریس گفته میشود. صابونهای تمیزکاری و تطهیر عمدتاً از جمعآوری روغنها و چربی‌های گیاهی و حیوانی با محلول غلیظ سود سوز آور(hydroxide sodium(بهدست میآیند. چربیها و روغنها ترکیبی از تریگلیسریدها هستند: سه مولکول اسید چرب به یک مولکول گلیسرول متصل شدهاست.
تاریخچه
نخستین اشاره به ساختن یک ماده شبیه صابون مربوط به حدود ۰۰۲۲ سال پیش از میلاد در بابل باستان است. برخی منابع مصری مربوط به حدود ۰۰۲۲ پیش از میلاد نیز به ساختن چنین مادهای اشاره دارند. در حدود ۰۲۲ سال پیش از میلاد، ملوانان فینیقیها، فن صابونسازی )یا صابون پزی( را به سواحل مدیترانه بردند. در قرن اول میلادی، بهترین صابون از چربی بز و خاکسترهای بهدست آمده از سوزاندن چوب »درخت آلش« بهدست میآمد. تا پایان قرن هجدهم، صابون را از چربی حیوانی و خاکستر چوب تهیه میکردند. در همان هنگام، معلوم شد که میتوان بهجای خاکستر چوب، از سود سوزآور، که قلیای حاصل از نمک معمولی است، استفاده کرد. در همین زمان، روغنهای گیاهی نظیر روغن زیتون، روغن نخل، روغن نارگیل، روغن کنجد و روغن سویا جانشین چربیهای حیوانی شدند.
در خاورمیانه
صابون توالت سخت با بوی دلپذیر در خاورمیانه در دوره طلایی اسلامی تولید شد، زمانی که صابون سازی به یک صنعت تبدیل شد. دستور العملهای تهیه صابون توسط محمد بن زکریا رازی شرح داده شدهاست، که همچنین دستور تهیه گلیسیرین از روغن زیتون را دادهاست. در خاورمیانه صابون از تعامل روغنهای چرب و چربیها با قلیا تولید میشد. در سوریه صابون با استفاده از روغن زیتون به همراه قلیا و آهک تولید میشد. صابون از سوریه به سایر نقاط جهان
اسلام و اروپا صادر میشد.
در ایران
حدود زمان صفویه در بروجرد برای اوّلین بار صابون سازی در ایران شکل گرفت و حدود ۰۰۲ سال پیش در زمان قاجار به شهر مراغه برده شد . هماکنون نیز شهرهای بروجرد و مراغه قطبهای مهم صابون پزی شناخته میشود. در شهر بروجرد نظیر فروش صابونهایی با رنگ و بوی خاص معمول است که در آنجا با نام صابون آجز شناخته میشود. از مراغه نیز هرسال نزدیک ۰۲۲ تن صابون تولید شده و به اقصی نقاط کشور ارسال میشود که به عنوان صابون مراغه معروف
است.
اروپای قرون وسطی
صابون سازان در ناپل در اواخر قرن ششم یکی اصناف بودند سپس تحت کنترل امپراتوری روم شرقی و در قرن هشتم، صابون سازی در ایتالیا و اسپانیا به خوبی شناخته شده بود. سرزمینهای اسپانیا قرون وسطی در سال ۰۲۲ یک صابون ساز اصلی بود و صابون سازی در پادشاهی انگلستان در حدود ۰۰۲۲ آغاز شد. صابون سازی هم به عنوان »کار زنان« ذکر میشود و هم به عنوان تولید »کارگران خوب« در کنار سایر ملزومات، مانند تولید نجاران، آهنگران و نانوایان. در ۰۲۲ سال پیش از میلاد مسیح توسط مردم فنیقیه ساخته شد، اما در آن زمان از کاربرد آن اطلاع درستی نداشتند و تنها به عنوان یک کالای واسطه ای، جهت داد و ستد از آن استفاده می نمودند. در آن دوره صابون از پیه بز و خاکستر چوب تهیه می شد. در دوران امپراطوری روم مصرف صابون رواج یافت .آنها صابون را از چربی حیوانات و خاکستر گیاهان )به عنوان یک ماده قلیایی( تهیه می کردند و آن را “Saipo”می نامیدند که نام امروزی صابون “Soap “از آن گرفته شده است.
کشورهای ایتالیا ، فرانسه و اسپانیا از مراکز اولیه تولید صابون هستند زیرا دسترسی به مواد اولیه )مانند روغن زیتون (جهت تولید صابون در این مراکز امکان پذیر بوده است. تولید صابون در انگلیس در اواخر قرن ۰۰ میلادی آغاز گردید. در قرن سیزدهم و چهاردهم میلادی، اتحادیه کوچکی از تولیدکنندگان صابون در نزدیکی لندن تشکیل شد. در آن زمان تولیدکنندگان صابون، ملزم به پرداخت مبلغی برای تولید هر تن صابون بودند که پس از دوران جنگهای ناپلئون، این مبلغ به ۳ پنی به ازای تولید هر پوند صابون افزایش یافت. این روند تا سال ۰۰۰۳ میلادی ادامه داشت. در این مدت بالغ بر یک میلیون پوند از تولیدکنندگان صابون جمع آوری شد. این امر نشانگر افزایش مصرف صابون در این دوران می باشد.
امروزه صنعت صابون سازی یکی از بزرگترین صنایع بهداشتی دنیا می باشد که تنوع بسیار زیادی دارد ولی روش ساخت تمامی آنان تقریبا مشابه می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جهت
بستن

سبد خرید

بستن

علاقه‌مندی

دیده شده های اخیر

بستن

بستن

دسته بندی ها